Türkiye'nin Biyoloji Forumu
Ağustos 23, 2014, 09:26* *
Merhaba, Ziyaretçi. Lütfen giriş yapın veya üye olun.

Kullanıcı adınızı, parolanızı ve aktif kalma süresini giriniz
Duyurular:
 
   Ana Sayfa   Yardım Ara Giriş Yap Kayıt  


Sayfa: [1]
  Yazdır  
Gönderen Konu: ENERJ? ?ÇECEKLER?  (Okunma Sayısı 3324 defa)
apoptozis
turlerinkokeni
Aşmış üye :)
*****
Offline Offline

Mesaj Sayısı: 424



« : Ağustos 26, 2007, 23:29* »

DEV B?R B?YO-PAZAR
ENERJ? ?ÇECEKLER?
B?YO-FIRSATLAR YARATIYOR

Dr.Yük.Müh. ERCÜMENT ÖZER
B?YOTEK® B?YOTEKNOLOJ? BASIN, YAYIN LTD. ?T?.
+90 (212) 244 3106, FAX: +90 (212) 244 3109
[email protected]

Enerji içece?i veya sporcu içece?i denince akla ço?u zaman içene enerji veren içecek tipi gelir (bunlar?n ilgili mevzuatlarda kesin tan?mlar? vard?r). De?erli okuyucular?m?z?n bu makaleyi benim gibi enerjili bir içecek olarak sadece saf meyve nektar?n? tercih eden birisi taraf?ndan yaz?ld???n? bilerek okumalar?n? öneririm. Biyo-giri?imciler için enerji içeceklerinin ticari gelece?ine ve sundu?u kazanç f?rsatlar?na son derece inan?yorum ve bu konuda akademik ve ticari görü? ve deneyimimi okuyucular?m?zla payla?maktan mutluluk duyaca??m ama ben kendim enerji içeceklerine inanm?yorum ve bu içecekler “enerji tükettirici” ajanlar ihtiva edebildikleri veya tükettirdikleri enerjiden daha fazla enerji vermek zorunda olmad?klar? sürece de inanmayaca??m. Bu makalede enerji içecekleri sektörünün biyoteknoloji ile yak?n ili?kisinden dolay? bu say?da bu sektörün mevzuat, pazarlama, üretim, ürün geli?tirme ve AR&GE boyutlar?n? biyo-giri?imciler ve biyo-yat?r?mc?lar aç?s?ndan incelemeye çal??aca??z.

Türk G?da Kodeksi Enerji ?çecekleri Tebli?i (T.C. Tar?m ve Köyi?leri Bakanl???, Resmi Gazete Tarih: 06.03.2002 - Say?: 24687 / Tebli? No: 2002-24) görmeye pek al???k olmad???m?z derecede sade ve profesyonelce haz?rlanm?? bir mevzuat (bu tebli? Sporcu ?çeceklerini kapsam?yor). Bu tebli?in hikayesi uzun ama biz öncelikle bu konuyla ilgili Türkiye’deki belli ba?l? olaylar?n geli?imine biraz bakal?m.

?çeri?indeki kafein miktar? nedeniyle ithalat?na izin verilmeyen enerji içece?i Red Bull’un Türkiye Genel Müdürü Aykut Ferah ‘‘Bakanl?k, sadece bizim de?il, tüm kolal? içecek firmalar?n?n da aya??na bast?. Bakal?m ?imdi ne olacak’’ demi? (7 Mart 2002, Hürriyet) ve kolal? içeceklerde de litrede 150 miligram kafein bulundu?unu belirterek, bu durumda bu içeceklerin etiketlerine de uyar? yaz?s? yaz?lmas?n?n zorunlu oldu?unu iddia etmi?. Devletin bakanl???n?n kolal? içecek firmalar?n?n sadece aya??na de?il isterse nas?r?na basma gücü de var ku?kusuz ama bir içece?in üzerine “enerji içece?i” veya “energy drink” yazmak için gerekli olan ?artlar?n “kola” yazmak için gerekli olan ?artlardan farkl? olmas? bir zorunluluk çünkü ürünler tasar?mlar? ve içerikleri itibar? ile benzer olsalar dahi kullan?mlar? aç?s?ndan farkl?l?k gösteriyorlar. Bu ABD’de de böyle. ?lgili ABD kodu kafeinin g?da maddelerine eklenmesini sadece “kola” türü içeceklerde GRAS (yani safe=güvenli) sayar (ilgilenenlere ABD mevzuat?n?n fotokopisini yollayabilirim). Onun d???nda her türlü ekleme özel mevzuata tabidir. Enerji ?çece?i bir “kola” olmad???na göre (çünkü üreticiler ?srarla ürünlerinin üzerine “kola” yerine Enerji ?çece?i yazmak istemektedirler) özel mevzuate tabi olmas? da normaldir ve bu sadece Türkiye’de de?il ABD’de de böyledir. Örne?in: bir “oksijenli su” ile bir “aktif oksijenli beyazlat?c?” ayn? ana aktif maddeyi  payla?abilseler dahi tabi olduklar? mevzuat ayr? olacakt?r çünkü kullan?m itibar? ile farkl?d?rlar. Oksijenli suyun üzerine çama??rda kullan?mla ilgili önlemleri yazd?rman?n nas?l bir anlam? yoksa “aktif oksijenli beyazlat?c?n?n” üzerine de yaraya düküldü?ünde olu?acak yan etkileri yazd?rman?n bir anlam? yok. Bir yabanc? kolal? içecek sat?c?s?na “sen kendi ülkende bunun kafeinsizini satarken niye bizde satm?yorsun” diye sormaya hakk?m?z var ku?kusuz ama kola kategorisindeki bir ürünü “enerji içecekleri” kategorisine sokmak da yaln?? çünkü tüketicinin gözünde “kola” bir enerji içece?i de?il.

G?da Mühendisli?i ve Bilimi aç?s?ndan tasar?m? itibar? ile enerji içecekleri kategorisinde say?labilecek ba?ka içecekler bulunsa da bunlar?n uzun vadede kola gibi enerji içecekleri mevzuat?n?n d???nda tutulaca??n? öngörebiliriz. Hasbel kader G?da Mühendisli?i ve Bilimi alt dallar? ile Biyoloji Mühendisli?i doktoras? yapm?? ve y?llard?r de?i?ik üniversitelerimizde G?da Biyoteknolojisi, G?da Koruma, G?da Kimyas? ve G?da Mühendisli?i dersleri vermi? birisi olarak ilgili hususlar hakk?nda biraz fikrim var ve bu makalede okuyuclar?m?zla bu fikirleri payla?aca??m ama mevzuat boyutuna biraz daha e?ilmemiz laz?m.

G?da mevzuatlar? ba?ta Amerika olmak üzere belli bir felsefe ve prensiplerle yaz?l?r. Amerikan g?da mevzuatlar? ve hatta Amerikan g?da mevzuat? tarihi konusunda kurs görmü? birisi olarak ?unu aç?k seçik ve net bir ?ekilde söyleyebilirim ki ürünlerine daha fazla kafein koyabilmek için mevzuat?m?za “Türk Kahvesinde daha çok kafein var” ?eklinde yap?lan sald?r?lar en yumu?ak tan?m?yla “bilgisizce” yap?lm?? bir ç?k??t?r çünkü g?da mevzuatlar? prensipleri aç?s?ndan ba?ta Amerika Birle?ik Devletleri olmak üzere Dünyan?n genelinde g?dalarda do?al olarak bulunan maddeler ile g?dalara d??ar?dan eklenen maddeler mevzuat aç?s?ndan ayr? kategorilerde de?erlendirilirler. Çünkü biri insan tasar?m?d?r (yani bir maddeyi ekleyip eklememek insan?n insiyatifindedir), di?eri ise do?an?n tasar?m?d?r. Enerji içece?ine kahve koymuyorsunuz ki kafein koyuyorsunuz! Kald? ki mevzuat yazma prensiplerine göre insan tasar?m? bir g?daya eklenecek katk? “kat?lma amac?n?” a?ar miktarda olamaz. G?daya kafein eklemenin amac?n? deklere edebilecek biri varsa lütfen söylesin, hepimiz ö?renelim. Ya a?r? kesicilerin (ilaçlar?n) içinde ne ar?yor kafein; a?r? kesiciye tat m? veriyor, k?vam m?, yoksa renk mi?!.  Netice olarak enerji içece?i tasarlayacak mühendis ?unu bilmelidir ki kafein öncelikle vücutta bulunan mevcut enerjiyi harcatarak insan?n kendini zinde ve enerjik hissetmesini sa?lar (o yüzden afrodizyak olarak bile sat?l?r – ama bu yüksek dozda al?nd???nda ölüme sebebiyet verir). Bu enerji tükenince çökü? ba?lar ve e?er doz yüksekse buna paralel olarak psikolojik yan etkiler görülür, bu yan etkiler bazen asabiyet ve sinirlilik ?eklinde kendini gösterir. Özetle, kafein vücudun enerjisini tükettirir ve bu enerji yeteri kadar yerine konmazsa vücuttan net bir enerji kayb? söz konusudur.  Bu “enerji kayb?” n? enerji kazanc?na çevirmek için B?YOTEK destekli bir bitirme tezi çal??mas? yapt?k.  Sonuçta birim uyar?c? veya enerji tükettiriciye kar?? yeteri kadar enerji (karbonhidratlar formunda) verilmesini sa?layan bir enerji içece?inin tasar?m?ndan ibaret olan lisans seviyesinde basit bir çal??ma oldu ama ilgilenenler bunu B?YOTEK kanal?yla ilgili ö?renciye ula?arak temin edebilirler. Gerçi kafein yoluyla k?sa vadede kaybedilen ve kazan?lan enerjinin türü ayn? de?ildir ama en az?ndan uzun vadede net bir enerji kayb? söz konusu olmamas? da önemli. Enerji içece?i tasar?mc?lar?na en az?ndan “etik” aç?s?ndan kullan?klar? enerji tükettiriciler kadar enerji verici eklemelerini öneririm. Belki üç-be? kuru? fazla maaliyeti olur ama hiç olmazsa tüketiciye harcatt?klar? kadar enerji vermi? olurlar.

Enerji içeceklerinde kafeinin yan? s?ra taurin de s?k görülen bir katk? maddesi. A??r? taurine kullan?m?nda k?sa süreli haf?za kayb? ve CNS (Merkezi Sinir Sistemi) depresyonu d???nda pek bir yan etki beklenmiyor ama bu kafeinle birle?ti?inde toplam etkisi konusunda net bir belge ve bilgi yok. Bu toplam etki lineer bir ?ekilde birle?miyor yani birbirlerinin yan etkilerini daha fazla artt?r?yor olmalar? da incelemeye de?er bir olas?l?k. Bundan daha da kötüsü Dünya genelinde bu sektörün sa?lad??? pazarlama avantajlar?ndan dibine kadar yararlanmak isteyen baz? giri?imcilerin “diyet” enerji içecekleri gibi bir uygulamaya do?ru yönelmesi.

Yukar?da yeni bir enerji içece?i geli?tirilmesi konusunda tez yapt?rd???m?zdan bahsetmi?tik. Yeni bir enerji içece?i tasar?m? yapmak g?da mevzuat?ndaki limitlere ve yukar?da bahsetti?imiz tebli?e sa?d?k kalarak yap?ld??? müddetçe uzman? için zor bir i? de?il. Enerji vericiler (?ekerler v.b.), asitli?i düzenleyiciler (sitrik, malik, askorbik asit v.b.), enerji tükettiriciler(!), koruyucular (sodyum benzoat v.d.), boya, aromalar ve tasar?mc? g?da mühendisinin gerekli görece?i di?er katk?larla mevzuat?n müsaade etti?i limitler dahilinde kal?narak yeni bir ürün ve bunu üretme yöntemi geli?tirilebilir ama biz g?da mühendislerimizin çok daha fakl? hatta üstün ürünler tasarlayabileceklerini, örne?in çe?itli proteinli enerji içecekleri yapabileceklerini biliyoruz. Geli?tirdi?iniz ürünü de tabiki patentlendirmeniz gerekiyor (en az?ndan ruhsatland?rma çal??malar?n?zda kolayl?k sa?lamas? için). Tüketici tercihleri aç?s?ndan ürününüzü optimize ederek mükemmelle?tirmek de mümkün. Enerji içecekleri i?inde pazarlaman?n enerji içece?ini geli?tirmek ve ürettirmekten (gerekirse fason olarak) çok daha önemli olabilece?ini unutmamak gerekiyor. Yani ?i?eniz en az içine ne koydu?unuz kadar önemli. Bu konuda bir Bursa firmam?z oldukça iyi bir ç?k?? yapm?? durumda ve kendi geli?tirdi?i ve ilgili tebli?lere tamamiyle uygun ama estetik tasar?ml? bir ürünle pazarda yer almaya ba?lad?. Demek ki istenince ve tabiki uygun mevzuatlar deste?inde oluyormu?. Bizim öngörümüz s?rada kafeinsiz, daha fazla do?al madde içeren (üzüm suyu gibi) veya proteinli enerji içeceklerinin oldu?u yönünde. Bu tür yeni ürünlerin geli?tirilmesinde g?dac?lar?m?za ciddi görevler dü?üyor ve bunlar?n fazlas?yla üstesinden gelebilecek yetene?e ve bilgi donan?m?na sahip olduklar?n? biliyoruz.
Logged

Sayfa: [1]
  Yazdır  
 
Gitmek istediğiniz yer:  

MySQL ile Güçlendirildi PHP ile Güçlendirildi Powered by SMF 1.1.15 | SMF © 2006-2008, Simple Machines XHTML 1.0 Geçerli! CSS Geçerli!
burclar | RSS

Email ile RSS abonesi olmak için tıklayınız.